Башкир дыл: различия между версиями

1823 байта добавлено ,  3 года назад
 
1859 - 1869 чылдарда М.М.Бекчуринниң "Араб, перс болгаш татар дылдың бухар, башкир болгаш киргиз тус черлериниң өөренириниң эгеки өөредилге материалы" деп ажыл үнүп турган. Ол ажылда араб, перс болгаш татар (түрк дылдарның) номчуурун өөредип турар чүүлдер кииртинген. Башкир дыл кырынга номчуур кылдыр «Батыр бадшаның хикәйәте» деп чогаал кииртинген.
 
1859 чылда С.Б.Кукляшевтиң «Диван-и хикайат-и татар» деп ному үнген. Эге сөзүнде ''«Турк болгаш татар аймактарның бижип номчуп турар дылдары "тюрки тили“ деп ниити аттыг"'' деп эртемден демдеглээн''.'' С.Кукляшевтии-биле алырга тюрки тили үш бөлүкке чарлып турар - турк, чагатай болгаш татар. Сөөлгү бөлүкке татар, казах (киргиз), башкир, ногай, кумык, карачай (корагай), каракалпак болгаш мишар дылдар хамааржып турар.
 
1892 чылда башкирлерге кириллицага үндезилээн бир дугаар үжүглел парлаттынган. Дараазында 1898 болгаш 1908 чылдарда эде парлаттынып турган. XIX—XX чүс чылда В. В. Катаринскийниң 1893 чылда «Кыска орус-башкир словарь» болгаш 1899 чылда «Башкир-орус словарь» үнген. 1907 чылда А. Г. Бессоновтуң «Башкирлерге үжүглел», Н. Ф. Катановатуң «Башкир дылдың үжүглели», М. А. Кулаеватиң «Башкир дылдың үн аялгазы болгаш үжүглели» деп номнар парлаттынган.
 
Амгы үеде Башкортастанда хөй томнуг академиктиг тайылбыр словарын кылып турар. 2012 чылда 2 тому бижиттинген. Долузу-биле 11 том кылдыр планаттынган.
 
== Демдеглелдер ==
766

правок